धर्मले त जोड्न सिकाउँछ

मन्दिरको घण्टी बजोस्,
या, मस्जिदको अजान गुञ्जियोस्,
या, गुम्बाको मन्त्र सुनियोस्,
या, चर्चको घण्टी झन्कियोस्,
या, गुरुद्वारामा कीर्तन घन्कियोस्,
फरक केवल स्वरमा न हो,
प्रार्थना त एउटै न हो।

कसैले राम पुकारोस्,
कसैले रहमान सम्झियोस्,
कसैले बुद्धको मार्ग पछ्याओस्,
कसैले येशूको प्रेम अपनाओस्,
कसैले वाहेगुरु स्मरण गरोस्,
कसैले प्रकृतिलाई नै परम सत्य मानोस्,
तर अन्ततः,
फरक केवल नाम र प्रार्थनाको शैलीमा न हो,
मानवता त सबैको साझै न हो।

रगतको रङ एउटै छ,
नसामा बग्ने जीवन एउटै छ।
धड्किने मुटु एउटै छ,
हाँसोको भाषा एउटै छ,
आँसुको पीडा पनि एउटै छ।

मन्दिर, मस्जिद, गुम्बा र चर्चले
प्रेम र करुणाकै बाटो देखाउँछन्,
तर किन कहिलेकाहीँ
हाम्रा पाइला घृणातिर मोडिन्छन्?

कतै धर्मको नाममा
मानव बन्न त बिर्सिएनौँ हामी?
कतै आस्थाको भिन्नतामा
आफ्नै सम्बन्ध त तोड्दै छैनौं हामी?

घृणाको बीउले कहिल्यै
शान्तिको फूल फुलाउँदैन,
प्रतिशोधको आगोले
कसैको उज्यालो भविष्य बचाउँदैन।
मनमा द्वेष बोकेर
सुखको संसार बन्दैन,
एकताको बाटोबिना
शान्तिको सपना सजिँदैन।

धर्मले त जोड्न सिकाउँछ,
मनमा दया जगाउन सिकाउँछ।
तर यदि धर्मकै नाममा
मानवता हराउन थाल्यो भने,
हामीले आफैँलाई नै
एउटा ठूलो प्रश्न सोध्नुपर्छ।

सुनसरी र सिराहाको को धर्तीले
आज फेरि प्रश्न सोध्यो
"किन आस्थाको बाटोमा
मानवताले हार मान्यो?"

हिन्दू होस् या मुस्लिम,
बौद्ध, किराँत वा इसाई,
नेपालको आकाशमुनि
सबैको सपना उस्तै छ दाजु-भाई।

आऊ,
हातमा ढुंगा होइन,
विश्वासको फूल समाऔँ।
धर्मलाई विभाजन होइन,
मानवतासँग जोड्ने पुल बनाऔँ।

मन्दिर र मस्जिदका ढोका
अन्ततः शान्तिकै खोजी हुन्,
गुम्बा, चर्च र सबै आस्थाका बाटा
मानवताकै उज्यालो रोजी हुन्।

किनकि सबै धर्मको अन्तिम शिक्षा
प्रेम, करुणा र सेवा हो,
मानिसलाई असल मानिस बनाउनु नै
हरेक आस्थाको सन्देश हो।

धर्मले प्रेम सिकाओस्,
घृणा होइन।
नेपालले एकता गाओस्,
विभाजन होइन।
यही छ मेरो प्रार्थना,
जय धार्मिक सहिष्णुता।

- सुरज पराजुली | नोट्रे डेम, अमेरिका | जुलाई ३१, २०२६